In het nieuws: de EU KIDS Act

Wat is de EU KIDS Act?

De EU KIDS Act is een voorstel van de Europese Commissie voor een wet die kinderen online beter moet beschermen. KIDS staat voor Keeping Internet Digital Spaces Accountable and Trustworthy. Het voorstel gaat over social media en videoplatforms, maar ook over games, AI-chatbots en app stores.

Het opvallende is dat het voorstel niet alleen een leeftijdsgrens stelt. Het grootste deel gaat over hoe apps gemaakt zijn: de trucs die kinderen zo lang mogelijk vasthouden.

Geldt het al?

Nee. Het is een voorstel. Het Europees Parlement en de lidstaten passen het nog aan en moeten het samen eens worden. Daarna wordt het een wet, en zes maanden later moeten apps zich eraan houden. Dat duurt naar verwachting nog een paar jaar, en de regels kunnen onderweg nog veranderen. Tot die tijd verandert er niets.

Welke leeftijdsgrenzen stelt Europa voor?

• Onder de 13: geen eigen account op social media. Een ouder kan wel beperkt toegang geven tot videoplatforms die voor jonge kinderen gemaakt zijn, via het eigen account, zonder persoonlijke feed en voor hoogstens een uur per dag.
• 13 en 14 jaar: een mini-account dat een ouder aanmaakt. Ouderlijk toezicht staat altijd aan, je kind gebruikt het hoogstens een uur per dag en de ouder keurt contacten goed.
• Vanaf 15 jaar: een eigen account, op apps die veilig moeten zijn voor kinderen.

Bestaande accounts van kinderen onder de 15 moeten apps uitzetten, tenzij ze zeker weten dat de gebruiker oud genoeg is.

Hoe wordt de leeftijd gecontroleerd?

Zelf een geboortedatum invullen is volgens het voorstel niet meer genoeg. Een leeftijdscheck moet onafhankelijk zijn van de app en mag alleen laten zien of iemand oud genoeg is, niet wie het is of hoe oud precies. Europa werkt daarvoor aan een gratis app, en later aan een Europese digitale identiteit. Elk land moet ook een gratis manier aanbieden voor mensen zonder digitale ID.

Minder trucs die je vasthouden

Volgens het voorstel mogen apps die kinderen gebruiken:

• geen eindeloze feed of autoplay meer hebben zonder echte pauzes;
• geen streaks gebruiken die straffen als je een dag overslaat;
• geen meldingen sturen die bedoeld zijn om je terug te lokken, en minder meldingen tijdens slaaptijd;
• de feed niet richten op zo lang mogelijk kijken, maar op veiligheid en welzijn. Een kind moet de feed ook makkelijk kunnen resetten;
• niemand een bericht laten sturen aan een kind zonder dat het contact eerst is goedgekeurd.

Apps die zich niet aan de regels houden, kunnen een boete krijgen van maximaal 6 procent van hun wereldwijde omzet.

Regels voor AI-chatbots

AI-chatbots worden niet verboden. Ze mogen voor kinderen wel niet doen alsof ze een echte vriend of partner zijn, op een manier waardoor een kind er afhankelijk van raakt. Een chatbot in een app of game mag niet vanzelf aangaan en moet makkelijk uit te zetten zijn. Kinderen onder de 13 kunnen er alleen via ouderlijk toezicht bij.

Wat vindt Nederland ervan?

Het Nederlandse kabinet steunt het voorstel, ook de grens van 15 jaar voor een eigen account. Het kabinet heeft wel zorgen: over privacy bij het controleren van leeftijd, over vrijheid van meningsuiting en toegang tot informatie, en over de grote rol die ouders krijgen bij de mini-accounts. Niet elke ouder heeft daar dezelfde tijd en kennis voor. Ook privacyorganisaties zijn kritisch over leeftijdschecks.

Wat kun je nu al doen?

Je hoeft niet op Europa te wachten. De Nederlandse overheid raadt ouders nu al aan om met social media te wachten tot je kind 15 is. Dat is een advies, geen wet. Daarnaast kun je vandaag al:

1. Meldingen uitzetten, zeker ‘s avonds en ‘s nachts.
2. Samen de instellingen bekijken van de apps en games die je kind gebruikt. Voor Roblox lees je hoe in Stel ‘m in: Roblox.
3. Over de trucs praten. Waarom geeft een app een streak? Waarom stopt een filmpje nooit? Kinderen vinden het vaak interessant om dat te ontdekken.

Wil je meer achtergrond, lees dan ook onze blog De EU KIDS Act uitgelegd.

Veelgestelde vragen