Kennis

Wat is digitale geletterdheid?

Een uitleg voor leerkrachten, schoolleiders en ouders: wat het begrip inhoudt, uit welke domeinen het bestaat en wat het vanaf 2027 van scholen vraagt.

Een kind van tien monteert vaak sneller een filmpje dan zijn juf. Waarom de app daarna het ene filmpje na het andere voorschotelt, weet het meestal niet. Dat stuk begrip heet digitale geletterdheid: weten hoe technologie werkt, welke invloed die heeft en welke keuzes een kind zelf nog kan maken.

In het kort
  • Digitale geletterdheid betekent digitale technologie begrijpen, er verstandig mee omgaan en er zelf iets mee maken.
  • De SLO-doelen verdelen het in drie domeinen: praktische kennis en vaardigheden, ontwerpen en maken, en de gedigitaliseerde wereld.
  • Naar verwachting wordt het per 1 augustus 2027 een wettelijk onderdeel van het basisonderwijs.
  • Het sluit aan op taal, burgerschap en wereldoriëntatie, dus het kan ook binnen bestaande vakken.

In gewone taal

Tien jaar geleden ging het vooral om computervaardigheden: typen, een bestand opslaan, iets opzoeken. Dat hoort er nog bij. Sinds kinderen een groot deel van hun sociale leven via een scherm regelen, gaat het ook over de vraag waarom een bericht in een feed verschijnt, of een foto klopt en wie er meekijkt bij alles wat een kind deelt.

Het woord zegt het al: het lijkt op leren lezen. Wie de letters kent, kan zelf beoordelen wat er staat. Een kind dat digitaal geletterd is, leest de berichten die apps, algoritmes en chatbots voor hem schrijven, en beslist zelf wat het daarvan gelooft.

De drie domeinen

22

Praktische kennis en vaardigheden

Digitale technologie en media doelgericht gebruiken, van apparaten en informatie tot data en AI.

In de klas: Floor zoekt bronnen voor haar werkstuk en herkent een advertentie die zich voordoet als artikel.
23

Ontwerpen en maken

Zelf digitale producten bedenken en maken, van een uitlegvideo tot een eerste programmaatje.

In de klas: een groepje maakt een filmpje over phishing voor de kinderen van groep 5.
24

De gedigitaliseerde wereld

Begrijpen hoe digitalisering het eigen leven en de samenleving beïnvloedt, en daar bewust mee omgaan.

In de klas: de klas onderzoekt waarom een app wil dat gebruikers elke dag terugkomen.

De namen van de domeinen komen uit de definitieve conceptkerndoelen van SLO (juli 2025).

Waarom het ertoe doet

De apps die kinderen gebruiken, zijn gemaakt door mensen die veel weten over aandacht. Eindeloos scrollen werkt volgens hetzelfde principe als een gokkast, want niemand weet wanneer het volgende filmpje raak is. Een streak speelt in op de menselijke neiging om niets kwijt te willen raken. Volwassenen trappen er net zo goed in. Een kind dat zo'n mechanisme kan benoemen, heeft er een stuk minder last van.

Europa denkt dezelfde kant op. Het voorstel voor de EU KIDS Act richt zich op het ontwerp van apps, en tegelijk kondigt de Europese Commissie een onderwijsprogramma aan voor digitale vaardigheden en AI-geletterdheid. Meer hierover staat in de blog over de EU KIDS Act.

Wat betekent dit voor scholen?

De kerndoelen staan nog niet in de wet, al ligt de richting vast. Scholen krijgen een paar jaar om een doorlopende leerlijn op te bouwen, en die tijd gaat snel.

SLO-doelen, tijdlijn en zelfscan

Wat een school vóór 2031 geregeld moet hebben, met een korte zelfscan.

Bekijken

Hoe The DigiClub helpt

The DigiClub is een complete leerlijn voor groep 5 tot en met 8, met vijf modules en een praktijkproject per module. De lessen staan klaar voor het digibord, per module is zichtbaar welke SLO-doelen aan bod komen en bij elke module hoort een ouderbrief.

Naar de leerlijn

Veelgestelde vragen

Is digitale geletterdheid een nieuw vak?

Dat mag, het hoeft niet. Veel scholen combineren een vaste leerlijn met momenten binnen taal, wereldoriëntatie en burgerschap. Belangrijk is dat het herkenbaar en doorlopend op het rooster staat.

Wat is het verschil met mediawijsheid?

Mediawijsheid is een onderdeel van digitale geletterdheid. Digitale geletterdheid omvat daarnaast hoe technologie werkt, online veiligheid, data en AI, en zelf digitale dingen maken.

Vanaf welke groep komt digitale geletterdheid aan bod?

De SLO-doelen gelden voor de hele basisschool. The DigiClub richt zich op groep 5 tot en met 8, de jaren waarin de meeste kinderen hun eerste eigen scherm krijgen.