Huh, wat is dat? Grooming

Wat is grooming?

Bij grooming zoekt een volwassene online contact met een kind of tiener onder de 16, met als doel seksueel contact of misbruik. Een ander woord ervoor is digitaal kinderlokken. Het gebeurt overal waar kinderen online met anderen praten: in games zoals Roblox en Fortnite, in chatapps en op social media.

Een groomer doet zich vaak voor als iemand van dezelfde leeftijd, met dezelfde hobby’s. Online is dat makkelijk: een naam, een leeftijd en een profielfoto zijn zo verzonnen. Daarom weet je kind vaak niet dat het met een volwassene praat.

Zo verloopt grooming meestal

Grooming gaat stap voor stap. Niet elke stap komt altijd voor, en de volgorde kan anders zijn, maar het patroon lijkt vaak op dit:

1. Contact. In een game of app, vaak via een gedeelde hobby.
2. Vertrouwen. Veel aandacht, complimenten en begrip. Soms cadeaus, zoals game-geld of items.
3. Geheim en apart. De groomer zet zich tussen het kind en de ouders of vrienden in, vraagt om het contact geheim te houden en wil vaak verder praten in een andere app, waar minder toezicht is.
4. Seksueel maken. Vragen over verliefdheid of seks, en vragen om foto’s. Eerst onschuldig, daarna steeds verder.
5. Afspreken of dreigen. Aandringen op een afspraak, of dreigen om foto’s te verspreiden. Dat laatste heet sextortion.

Juist omdat het zo aardig begint, valt grooming vaak pas laat op. Voor een kind voelt het als een nieuwe vriend, niet als gevaar. Hoe het er in één game uitziet, lees je in Onder de loep: Roblox.

Signalen in berichten

Let op een onbekende die:

• precies even oud lijkt als je kind en precies dezelfde dingen leuk vindt;
• heel snel heel persoonlijk wordt, alsof alleen hij of zij je kind begrijpt;
• vraagt om het contact geheim te houden, of om naar een andere app te gaan;
• vraagt naar je adres, je telefoonnummer of een foto;
• vragen stelt over verliefdheid, je lichaam of seks;
• boos of zielig doet als je kind nee zegt.

Eén signaal is nog geen reden om in paniek te raken. Zie je er meerdere bij dezelfde persoon, kijk dan samen met je kind mee.

Signalen bij je kind

Soms merk je het eerder aan je kind dan aan de berichten. Je kind trekt zich terug, zit opeens veel meer achter een scherm, verbergt het scherm als je binnenkomt, of is gespannen na het gamen. Dat kan ook andere oorzaken hebben. Vraag er rustig naar, zonder meteen te oordelen.

Grooming is strafbaar

In Nederland is het verboden om een kind onder de 16 seksueel te benaderen, ook online. Dat geldt voor seksueel getinte berichten, en ook als er nooit een afspraak komt. Wie online grooming meemaakt, kan dus aangifte doen.

Zo praat je erover met je kind

Kort en vaak werkt beter dan één groot gesprek. Begin met nieuwsgierigheid: met wie praat je kind online, en wat vindt het daar leuk? Een gesprek in de auto of tijdens het koken gaat vaak makkelijker, omdat je elkaar dan niet hoeft aan te kijken.

Bespreek het verschil tussen een leuke verrassing en een geheim dat naar voelt. Zeg dat je kind altijd nee mag zeggen, ook tegen iemand die aardig is of iets heeft gegeven. Alleen zeggen “stuur nooit een foto” werkt vaak averechts: een kind dat het toch heeft gedaan, voelt zich dan schuldig en zwijgt. Zeg daarom vooral dat het altijd bij jou terecht kan, wat er ook gebeurd is.

Als je kind benaderd is

Is er direct gevaar, bel dan 112. In alle andere gevallen:

1. Blijf rustig en oordeel niet. Je kind deed het goed door het te vertellen. Het is nooit de schuld van je kind, ook niet als het zelf een foto heeft gestuurd.
2. Bewaar bewijs. Maak screenshots van het gesprek, de gebruikersnaam en het profiel. Naaktfoto’s of -video’s van een minderjarige sla je niet op en stuur je nooit door, ook niet als bewijs: het bezit ervan is strafbaar. Vraag de hulplijn of de politie hoe je hiermee omgaat.
3. Stuur niets meer en betaal nooit. Ook niet als er gedreigd wordt. Toegeven maakt het meestal erger.
4. Meld en blokkeer. Meld het account bij de app of game, en blokkeer het daarna. Kinderen onder de 16 hebben het recht om beelden van zichzelf door een platform te laten verwijderen.
5. Zoek hulp. De Offlimits hulplijn helpt gratis en anoniem, via 020 261 5275 of de chat. De politie bereik je op 0900 8844, ook voor aangifte. Kinderen kunnen zelf bellen of chatten met De Kindertelefoon, gratis via 0800 0432.

Goede instellingen maken contact met onbekenden moeilijker. Voor Roblox lees je in Stel ‘m in: Roblox hoe je de chat beperkt.

Veelgestelde vragen